Kişisel Ağ Sayfası
www.isa-sari.com

Mart, Mars ve Korona

Malum, içerisinde bulunduğumuz ayın başlarından bu yana ülkece korona virüsü ile bir "savaş"a giriştik. Kimin galip geleceği kimin mağlup olacağı henüz belli değil. Ama belli olan bir şey var, o da Mart adının zaten kendi içinde savaşa dair birtakım unsurlar barındırdığı, hatta savaşın ta kendisi olduğu. Esasında Mart (< Lat. Martius), Antik Roma takviminde ilk…

Türkiye Türkçesi ve Ağızlarındaki -(s)Xn geri Yapısı Üzerine

Eski Türkçede, bilhassa Orhon Türkçesinde işlek olarak kullanılan ve durum ekleri arasında yön gösterme (directive) işleviyle tanımlanan -GArU, ilgili dönemin ardından türetkenliğini kaybedip işlevselliğini yitirmiştir. Ekin kökeni ve yapısıyla ilgili olarak araştırmacılar arasında bir uzlaşı bulunmamaktadır ve ek, işlev(ler)i dolayısıyla farklı kategoriler altında değerlendirilebilmektedir. Günümüzde, kodlanmış hiçbir Türkçe varyantta türetken görünüm arz etmeyen bu ek, Türkiye…

+lX Ekinin İşlevleri ve Bazı Sıfatlardaki Genişletilmiş Kullanımı Üzerine

Türkçe, biçimbilgisel açıdan baskın eklemeli yapısı dolayısıyla, diğer dillere kıyasla tipolojik araştırmalara önemli veriler sağlamaktadır. İlk belgelerden itibaren işlekliğini sürdüren, hem yapım hem de çekim kategorisinde yer alan ve diğer dillere kopyalanan veya farklı dillerden Türkçeye alınan pek çok ek Türkçenin ek envanterinde kodlanmış durumdadır. Türkiye Türkçesinin ve bunun yanı sıra diğer Türkçe varyantların kapsamlı…

Çuvaş Dili, Edebiyatı ve Halkbilimi Çalışmaları Kitabı Yayımlandı

Ülkemizdeki az sayıda Çuvaşça çalışırlarından Prof. Dr. Emine Yılmaz (Hacettepe Üniversitesi) ve Prof. Dr. Bülent Bayram (Kırklareli Üniversitesi) ile ortaklaşa yayıma hazırladığımız Çuvaş Dili, Edebiyatı ve Halkbilimi Çalışmaları (İvan Ya. Yakovlev'in 170. Doğum Yıldönümü Anısına) adlı kitap Nobel Akademik Yayınları arasından çıktı. Kitapta Çuvaş dili, edebiyatı ve halkbilimi üzerine kaleme alınmış bildirilerin ve araştırma yazılarının…

11 Aralık 2019 Çarşamba Yorum yok Dil ve Edebiyat, Türkoloji Devamı >>

Algı Fiillerinde Çok Anlamlılık: gör- Örneği

Görme, algı türleri içerisinde diğer algılara kıyasla birinci derecede işlevsel ve en yüksek öneme sahip temel algıdır. Kişinin çevresini ve çoğu görüngüyü algılaması, buna dayanarak olayları yorumlaması ekseriyetle görme ile gerçekleşir. Bu durum, algıyla ilişkili diğer fiillerle karşılaştırıldığında görme algısına esas olan gör- fiilinin çok anlamlılığa elverişli hâle gelerek daha fazla anlamsal çeşitlenmeye sahip olmasına,…

6 Eylül 2019 Cuma Yorum yok Dil ve Edebiyat Devamı >>

Türkçede ve Dünya Dillerinde Çokluğu İfade Etme Yöntemleri

Dillerde, sözcük türleriyle ilişkilendirilen çeşitli kategoriler mevcuttur. İsimler söz konusu olduğunda durum, cinsiyet, belirlilik; fiiller söz konusu olduğunda çatı, zaman, görünüş, kiplik, kişi vs. Bu kategorilerden biri olan ve hem isimleri hem de fiilleri ilgilendiren sayı; niceliği, adedi ya da genel anlamda tekliği/çokluğu işaretler (ifade eder). Sayı kategorisi ana hatlarıyla Türkçede tekil ve çoğul olmak üzere ikiye…

Dil Verisi Biçimlendirme, Gösterim ve İşaretleme: Satır Arası Analiz Yöntemi

Bilimsel zeminde bir asırdan daha fazla süredir yürütülmekte olan Türkoloji ve daha özelde Türk dili çalışmalarında, dile dair verilerin ve bu verilerin çözümü niteliğindeki ayrıntıların gösterimi, biçimlendirilmesi, ayrıca dilbilgisel nitelikteki özelliklerin ya da işlevlerin ve ilgili noktaların işaretlenmesi konusunda uluslararası, ulusal, kurumsal ve hatta kişisel düzeyde bir standart ve tutarlılık bulunmadığı görülmektedir. Örneğin genel nitelikteki…

25 Mart 2019 Pazartesi Yorum yok Dil ve Edebiyat Devamı >>

“Talat Tekin ve Türkoloji” Kitabı Yayımlandı

Prof. Dr. Talat Tekin, yayımlanmış 35 kitabı ve 237 makalesiyle Türkolojiye ve Türk dilbilimine büyük hizmetleri olan bir bilim adamıdır. 16 Temmuz 1927'de Gebze'de doğan Tekin, bundan tam üç yıl önce 28 Kasım 2015'te vefat etti. Şarkıcı Özlem Tekin'in de babası olan Talat Tekin, Altayistik ve Eski Türkçe başta olmak üzere Türkolojinin pek çok alanında çalışmalara imza…

28 Kasım 2018 Çarşamba Yorum yok Dil ve Edebiyat, Türkoloji Devamı >>

Eski Türkçede Eşmerkezli Birleşik Sözcük Yapıları

Türkçenin tarihî ve modern bütün varyantlarında, ilk yazılı metinlerden bu yana işlek bir şekilde kullanılagelen sözcük oluşturma ve kavram karşılama mekanizmalarından biri de birleştirmedir. En genel yönüyle iki veya daha fazla sözlüksel unsurun bir arada kullanılıp yeni veya farklı bir kavramı karşılaması işlevine sahip olan bu mekanizma, çok unsurlu, ancak tek odak anlamlı sözcüklerin, diğer…

25 Haziran 2018 Pazartesi Yorum yok Dil ve Edebiyat Devamı >>

Bir Dil Sürçmesi Türü Olarak Çaprazlama

Dil sürçmeleri, daha çok konuşmadaki geçici hatalar olarak algılansa da, çeşitli kalıplar ve örneklemeler etrafında şekillenmeleri, farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilmeleri, dil mekanizmasının işleyişi hakkında fikir verebilmeleri gibi özellikleri dolayısıyla bilimsel olarak incelenmesi ve sınıflandırılması gereken konular arasındadır. Ancak konuyla ilgili yapılacak araştırma ve incelemelerin tıp ve psikoloji başta olmak üzere farklı disiplinlerle bir…