İnsan Sesinin Müzikalitesi, Kantele ve Loituma

tarihinde gönderilmiş tarafından

1989 yılında Helsinki Sibelius Akademisinin Halk Müziği Bölümünde kurulan yedi kişilik Jäykkä Leipä adlı gruptan geriye kalan 4 kişi, kendisini Fin müziğini dünyaya tanıtmaya adadı. Bu dört kişinin kurduğu grubun adı “Loituma” idi. Kendilerine özel bir müzik tarzı oluşturmak isteyen Grubun kullandığı enstrümanlar ise Fin arpı olarak da bilinen kantele adlı bir çalgı ile kendi sesleriydi. Sonunda, hayallerini gerçekleştirdiler ve “Ievan Polkka” adlı muhteşem parçayı meydana getirdiler. Ayrıca, 1997 senesinde düzenlenen Kaustinen Müzik Festivalinde yılın grubu seçildiler.Biraz da, Grubun en önemli “unsur”larından biri olan kanteleden bahsetmek istiyorum: Kantele adı ilk olarak Fin halkının millî kahramanlık destanı olan Kalevela‘da geçer. Bu destanda, kahramanlardan büyücü Väinämöinen’in ilk kantelenin gövdesini bir balığın kemiklerinden ve tellerini de efsanevî bir atın yelelerinden oluşturduğu anlatılır; yani çalgının kökenleri oldukça eskiye dayanmaktadır.

Çalgının ilk türlerinin 5 ya da 15 telden oluştuğu bilinmektedir. Günümüzde ise 39 telden oluşur ve diz üzerinde ya da özel sehpası üzerinde çalınır. Genel hatlarıyla kanuna benzer.

Kanteleden bahsettikten sonra asıl konumuza geçebiliriz: Grubun dünya çapında tanınır hâle gelmesini sağlayan “Ievan Polkka” (ya da ‘Ievan Polokka’), ilk sözleri 1930’lu yıllarda yazılan klâsik bir Fin bestesidir. Batı Rusya’da “Смоленский Гусачок” (Smolenski Gusatšok=Small Gander in Smolensk) olarak bilinen melodi ile bağlantılıdır. Ayrıca, bestenin izlerini 17. yüzyılda görebilmek de mümkündür. İşte, Loituma’nın elinden çıkmış “Ievan Polkka”:

Şarkının konusu bir gencin etrafında şekillenir. Genç, Ieva (Eva) ile dans etmek istemektedir; fakat kızın annesi buna izin vermez. En sonunda, gizlice kaçıp pek çok insanın Polka dansı ettiği bir evde tüm gece boyunca dans ederler. Geri döndüklerinde, kızın annesinin kızgın bir şekilde kendilerini beklemekte olduğunu görürler. Durumu anlatırlar ve olay tatlıya bağlanır.

Müziği oluşturan isimler şöyledir:

Sari Kauranen – Kantele, vokaller
Anita Lehtola-Tollin – Vokaller, 5 şeritli kantele
Timo Väänänen – Kantele, vokaller
Hanni-Mari Autere – Vokaller, 5 şeritli kantele, Alto kayıtçısı, bas